Jako obywatele Rzeczypospolitej Polskiej chcemy pełnej suwerenności światopoglądowej państwa oraz faktycznego rozdziału instytucji publicznych od religii. W tym celu przedstawiamy niniejsze tezy Świeckiego Państwa, aby każdy obywatel mógł się z nimi zapoznać, poddać refleksji i uznać za własne.
Zasady podstawowe
1. Chcemy rzeczywistej wolności wyznania — a tylko świeckie państwo jest w stanie ją zagwarantować wszystkim obywatelom. Świeckie państwo jest gwarantem rzeczywistej równości wobec prawa, niezależnie od wyznania, światopoglądu lub ich braku.
2. Świeckie państwo nie jest państwem bez wartości. Fundamentem Rzeczypospolitej powinny być prawa człowieka, godność jednostki, wolność sumienia, odpowiedzialność społeczna oraz poszanowanie praw przyrody.
3. Polska jest demokratycznym państwem prawa. Kościół katolicki nie jest organizacją demokratyczną, opiera się na przestarzałych zasadach państwa autokratycznego, którego zasadą jest męski szowinizm. Te dwie zasady nie są ze sobą kompatybilne – dlatego polskie państwo musi działać niezależnie.
Prawo i ustrój
4. Żądamy zmian w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności:
– usunięcia z preambuły odniesień do Boga i uprzywilejowania chrześcijaństwa,
– jednoznacznego ustanowienia neutralności światopoglądowej państwa w art. 25,
– wprowadzenia wyraźnego zapisu chroniącego prawa osób bezwyznaniowych i niereligijnych.
5. Żądamy wypowiedzenia Konkordatu jako umowy naruszającej zasadę suwerenności państwa i równości obywateli wobec prawa.
Neutralność instytucji publicznych
6. Państwo ma obowiązek zachować neutralność światopoglądową w symbolice, języku i praktyce swoich instytucji oraz urzędów.
7. Zakazujemy eksponowania symboli religijnych, w tym krzyży, w instytucjach i urzędach państwowych.
8. Żądamy likwidacji funkcji kapelanów w instytucjach państwowych, w tym w szpitalach, wojsku i służbach publicznych. Państwo powinno zapewniać wsparcie psychologiczne i duchowe w sposób neutralny światopoglądowo.
9. Domagamy się pełnej dostępności cmentarzy publicznych dla osób bezwyznaniowych.
Edukacja i dzieci
10. Edukacja publiczna musi być wolna od indoktrynacji religijnej. Szkoła państwowa powinna stanowić przestrzeń neutralną światopoglądowo, opartą na wiedzy naukowej, metodzie krytycznego myślenia oraz autonomii intelektualnej ucznia.
11. Nauczanie religii nie może odbywać się w szkołach publicznych ani być finansowane przez państwo. Czas szkolny przeznaczony na realizację obowiązku edukacyjnego nie może być wykorzystywany na obrzędy religijne ani na uczestnictwo uczniów w praktykach religijnych organizowanych poza szkołą.
12. Zakazujemy praktyk religijnych naruszających prawa dziecka, w szczególności spowiadania osób niepełnoletnich. Dziecko ma prawo do ochrony swojej intymności, autonomii psychicznej i rozwoju wolnego od presji religijnej.
Ochrona zdrowia i prawa osobiste
13. Żądamy likwidacji tzw. klauzuli sumienia w publicznym systemie ochrony zdrowia. Personel medyczny, wykonując zawód zaufania publicznego finansowany ze środków państwowych, jest zobowiązany do realizowania wszystkich procedur medycznych przewidzianych przez prawo, aktualną wiedzę i dobre praktyki medyczne.
14. Wolność sumienia pracownika służby zdrowia nie może ograniczać prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych gwarantowanych przez państwo.
15. Państwo ma obowiązek chronić prawa kobiet jako prawa człowieka. Domagamy się pełnego uznania praw reprodukcyjnych, w tym dopuszczenia aborcji na życzenie do określonego momentu ciąży, jako legalnego, bezpiecznego i dostępnego świadczenia medycznego.
16. Uznajemy autonomię cielesną i decyzyjną pacjenta za fundamentalną zasadę świeckiego państwa. Domagamy się uznania prawa do eutanazji wspomaganej oraz pełnej legalności i dostępności procedur zapłodnienia in vitro, finansowanych ze środków publicznych.
Polityka, pieniądze i władza
17. Zakazujemy udziału Kościołów i związków wyznaniowych w procesie politycznym, w szczególności w agitacji wyborczej, popieraniu partii politycznych i kandydatów oraz wpływaniu na decyzje wyborców.
18. Partiom politycznym oraz osobom kandydującym w wyborach publicznych zakazuje się powoływania na Boga, doktryny religijne oraz eksponowania symboli religijnych w kampaniach wyborczych i przekazach politycznych.
19. Kościoły i związki wyznaniowe nie mogą korzystać z uprzywilejowanej pozycji podatkowej ani finansowej. Wprowadzony musi zostać obowiązek pełnej transparentności finansowej, publikowania sprawozdań finansowych oraz objęcia wszystkich struktur wyznaniowych kontrolą skarbową.
20. Żądamy przygotowania prawa regulującego status majątku ziemskiego przekazanego Kościołom i związkom wyznaniowym przez państwo. Majątek ten powinien podlegać zasadom dobra wspólnego, transparentności i społecznej kontroli.
Wolność słowa, odpowiedzialność i pamięć
21. Żądamy uchylenia art. 196 Kodeksu karnego, dotyczącego tzw. ochrony uczuć religijnych. Państwo nie może chronić przekonań religijnych przed krytyką, satyrą ani ekspresją artystyczną ani uprzywilejowywać jednego światopoglądu kosztem wolności słowa i debaty publicznej.
22. Media publiczne mają obowiązek zapewnić pluralizm światopoglądowy poprzez przeznaczenie czasu antenowego na treści edukacyjne dotyczące świeckości państwa oraz światopoglądów niereligijnych, w tym ateistycznych.
23. Żądamy pełnego i jawnego rozliczenia Kościołów i związków wyznaniowych z przestępstw seksualnych wobec osób nieletnich. Domagamy się nieograniczonego dostępu prokuratury oraz niezależnej komisji państwowej do wszystkich archiwów kościelnych w sprawach pedofilii, systemowego tuszowania przestępstw oraz przenoszenia sprawców. Jednocześnie żądamy rzetelnego rozliczenia postawy Kościoła w okresie PRL, ujawnienia pełnej wiedzy o współpracy duchownych z aparatem bezpieczeństwa oraz publicznego przedstawienia skali i charakteru tej kolaboracji.
